Sun, 18 February 2018
Your Visitor Number :-   1142584
SuhisaverSuhisaver Suhisaver
ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਪਾਠਕ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਫਾਸਲਾ: ਹਰਤੋਸ਼ ਬੱਲ               ਬੂਟਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮਹਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਨੂੰਪੁਰੀ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੂਹੀ ਸਵੇਰ ਮੀਡੀਆ ਐਵਾਰਡ              

ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

Posted on:- 24-10-2017

suhisaver

'ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ' ਨਿਕੋਲਸ ਗੀਜੇਨ (10 ਜੁਲਾਈ 1902-16 ਜੁਲਾਈ 1989) ਦੀ ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਾਵਿ ਰਚਨਾ ਹੈ ਜੋ ਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੱਖੇ ਗਏ ਸ਼ੋਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿਚ ਪੜੀ ਗਈ। ਨਿਕੋਲਸ ਦਾ ਨਾਂ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਵੀਆਂ 'ਚ ਸ਼ੁਮਾਰ ਹੈ। ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਪਾਏ ਉਸਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਕਾਰਨ ਨਿਕੋਲਸ 'ਸਟਾਲਿਨ ਸ਼ਾਤੀ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ', 'ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬੋਤੇਜ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ', ਤੇ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਾਹਿਤ ਪੁਰਸ਼ਕਾਰ' ਜੇਤੂ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। 9 ਅਕਤੂਬਰ 1967 ਨੂੰ ਜਦੋਂ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਖਬਰ ਏਜੰਸੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਬੋਲੀਵੀਆ 'ਚ ਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਖਬਰ ਪੜੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ ਤਦ ਇਸ ਖਬਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫੀਦਲ ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਚੇ ਦੀ ਮੌਤ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਸ਼ੋਕ ਸਮਾਗਮ ਕਰਨ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ। ਕਾਸਤਰੋ ਨੇ ਇਸ ਸਮਾਗਮ ਮੌਕੇ ਨਿਕੋਲਸ ਨੂੰ ਚੇ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ 'ਚ ਇਕ ਕਵਿਤਾ ਪੜਨ ਦਾ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਉਸੇ ਸ਼ਾਮ ਨਿਕੋਲਸ ਨੇ ਚੇ ਦੀ ਯਾਦ 'ਚ ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਲਿਖੀ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਕਵਿਤਾ ਸੈਂਕੜੇ ਇਨਕਲਾਬੀਆਂ ਤੇ ਹਜਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਹਾਜਰੀ 'ਚ ਚੇ ਦੀ ਸਿਮਰਤੀ 'ਚ ਪੜੀ ਗਈ। ਪੇਸ਼ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ।

ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ
ਇਸ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਿ
ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਘੱਟ ਗਿਆ ਹੈ

ਅੱਗ ਦਾ ਇਕ ਘੋੜਾ
ਤੁਹਾਡੀ ਗੁਰੀਲਾ ਦੇਹ ਨੂੰ
ਸੀਅਰਾ* ਦੀ ਹਵਾ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ
ਖਾਮੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਕਿ ਖਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਤੁਸੀਂ

ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਅੱਗ ਦੇ ਭਾਂਬੜ ਵਿਚ ਸਾੜਦੇ ਹਨ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੁਪਤਵਾਸ਼ 'ਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ
ਤੇ ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ
ਕਬਰਸਤਾਨਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਮੋੜਾਂ ਘੋੜਾਂ 'ਚ ਛੁਪਾਉਂਦੇ ਹਨ
ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ,
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੂਰ ਦੌੜਾਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਨੇ
ਤਾਂ ਜੋ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈੜ ਨਾ ਦੱਬ ਸਕੇ
ਅਮਰੀਕਾ ਹੱਸਦਾ ਹੈ
ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ
ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ
ਪੂੰਜੀ ਦੇ ਪਲੰਘ 'ਚ
ਹਿਲਜੁਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਮਖੌਟੇ ਵਿਚਲਾ ਹਾਸਾ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ
ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਾਤੂ ਦਾ ਸਰੀਰ
ਉੱਠਦਾ ਹੈ
ਗੁਰੀਲਿਆ ਵਿਚਕਾਰ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
ਉੱਡਦੇ ਘੋੜਿਆਂ ਵਾਂਗ
ਅਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੁਆਰਾ
ਕਲੰਕਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
ਤੁਹਾਡਾ ਅਮਰ ਨਾਂ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਤਾਂ ਤੇ
ਤਾਰੇ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ
ਰੰਗੀਨੀਆਂ ਦੇ ਐਨ ਵਿਚਕਾਰ
ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਗੁਵੇਰਾ
ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ
ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਕਹਿੰਦੇ
ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਸੀਂ
ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ
ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ,
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਜ਼ਰ੍ਹੇ 'ਚ ਹੋ
ਸਟੀਲ ਅਤੇ ਪਿੱਤਲ ਦੇ ਬਣੇ ਹੋਏ
ਭਾਰਤੀਆਂ 'ਚ
ਧੂੜ 'ਚ ਲੱਥਪੱਥ
ਕਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭੀੜ 'ਚ
ਤੇਲ ਤੇ ਸ਼ੋਰੇ 'ਚ
ਅਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਛਿਲਕਿਆਂ 'ਚ
ਖੰਡ ਤੇ ਲੂਣ 'ਚ
ਅਤੇ ਕੌਫੀ ਦੇ ਪੌਦਿਆਂ 'ਚ
ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਖੂਨ ਦਾ ਆਖਰੀ
ਕਤਰਾ ਤੱਕ ਵਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨੇ
ਜ਼ਿੰਦਾ
ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ
ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ,
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

ਕਿਊਬਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਿਲੋਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈ
ਦਾੜੀ ਵਾਲਾ ਸਾਫ ਚਿਹਰਾ
ਹਾਥੀ ਤੇ ਜੈਤੂਨ ਦੀ ਚਮੜੀ ਵਾਲਾ
ਸੰਤ ਨੌਜਵਾਨ
ਅਸੀਂ ਸੁਣਦੇ ਹਾਂ
ਤੇਰੀ ਅਗਵਾਈ ਦੀ ਅਵਾਜ਼
ਬਿਨ ਬੁਲਾਵੇ
ਕੌਣ ਭੇਜਦਾ ਹੈ
ਸਾਥੀ, ਦੋਸਤਾਨਾ ਹੁਕਮ
ਨਰਮ ਤੇ ਸਖਤ
ਮੁੱਖ ਕਾਮਰੇਡ
ਹਰ ਦਿਨ
ਸਿਪਾਹੀ
ਸਧਾਰਨ ਤੇ ਤੰਗ ਲੋਕ
ਤੈਨੂੰ ਆਗੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਦੇ ਹਨ
ਇਕ ਬੱਚੇ ਵਾਂਗ ਕੋਮਲ
ਅਸਲੀ ਇਨਸਾਨ
ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ,
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

ਤੂੰ ਮਹਾਜ ਉੱਤੇ
ਬੇਰੰਗ ਪਾਟੇ ਚੋਂਦੇ ਸੂਟ ਵਿਚ
ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਬਿਤਾਂਉਂਦਾ
ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ
ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਸੀਮਾਂ ਉੱਤੇ
ਜਿਵੇਂ ਅੱਧਨੰਗੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ
ਕਲਮ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਉਕਰੇ ਹੋਣ
ਹਲਕੇ ਗੁਲਾਬ ਤੇ
ਗਰਮ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿਚ
ਬੇਰੋਕ
ਸਲਾਮ ਗੁਵੇਰਾ
ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ
ਅਮਰੀਕਨ ਸ਼ੈਤਾਨ ਨਾਲੋਂ
ਬਿਹਤਰ ਹੋ
ਅਸੀਂ ਜਿਊਣ ਲਈ ਮਰਨਾ ਚਾਹੂੰਦੇ ਹਾਂ
ਜਿਹੜੀ ਮੌਤ ਤੁਸੀਂ ਮਰੇ ਹੋ, ਜਿਊਣ ਲਈ
ਅਸੀਂ ਵੀ ਜਿਊਣ ਲਈ ਮਰਨਾ ਹੈ
ਚੇ ਕਮਾਂਡਰ,
ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ

-ਨਿਕੋਲਸ ਕ੍ਰਿਸਤੋਬਲ ਗੀਜੇਨ ਬਾਤੀਸਤਾ

Sierra Maestra- ਸੀਅਰਾ ਮਾਇਸਤਰਾ ਕਿਊਬਾ ਦੇ ਦੱਖਣ 'ਚ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪਰਬਤ ਲੜੀ ਹੈ। Sierra ਸ਼ਬਦ ਲਾਤੀਨੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੇ Serra ਸ਼ਬਦ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਅਰਥ ਹੈ 'ਵੇਖਣਾ'।


ਮੂਲ ਸਪੈਨਿਸ਼ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਅਨੁਵਾਦ - ਮਨਦੀਪ
[email protected]

Comments

Baljinder

An earth shaking voice fell silent . A fitting tribute to that imperialism sheering voice .

Name (required)

Leave a comment... (required)

Security Code (required)



ਕਾਵਿ-ਸ਼ਾਰ

ਆਬ ਪਬਲੀਕੇਸ਼ਨਜ਼ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ